een vernieuwende geest heeft natuurlijk beperkte betekenis

kham Asaad basha
moskee bouwerk te Damascus (1768/1795)

Hoewel van een zeer persoonlijke aard in zijn beleven is de werkelijkheid die zich voordoet er een van een Europese wereld die traag haar smetteloos kleed herneemt in een vernieuwend perspectief om verder te gaan waar wij tot een gedogend stilhouden waren bepaald. In de vergleden jaren van een betrekkelijk vruchteloos aandoend overleg heeft het Europese denken, dat natuurlijk wel historische statuut geniet, de gegeven tijd benut om als het ware, omdat er toch niet veel anders overbleef, een heroriënterend onderzoek aan te gaan naar de grondslagen van die wereld waarin dat denken altijd leidde tot een vrijwel ongrijpbare praktijk. 

Een resulterende zucht van verlangen en verlichting geeft mij in te schrijven: 
'tiens, il nous semble que tous les désirs trouvent ses remplis, il nous ne manque que d'une joie de vie à réjoindre les extrémitées du parti-pris!'

* Er is moed voor nodig deze zienswijze zorgvuldig samen te stellen en in een vluchtig moment los te laten voor een optreden in de openbare ruimte van het internet, waarin het aan een speakers corner niet ontbreekt en de intrede van het vernieuwend argument als in een wedstrijd zich beijvert om de ene uitspraak nog mooier te laten klinken dan de andere, het wachten lijkt te zijn op wie de lauerkrans ontvangen mag. 

* Ik acht het op zijn plaats deze geheimenisvolle ontwikkelingen in het hedendaagse westerse denken, waarin voor de zwartkijker die ik was natuurlijk een bedreiging wordt gevonden voor de waarden van het openbaar debat en het altijd wel stimulerende vraagstuk van de aporie van de vrijheid, nader te verklaren aan de hand van een oudheidkundige allegorie. 
Het is zoals de Schrift mij wil doen beseffen daarmee vermeldenswaard dat 'wie zichzelf overwint een koninkrijk verkrijgt' (uit: Spreuken van Salomo). De kracht daartoe verkrijgt men niet zozeer door alles te weten wat er te berde gebracht kan worden, veel gaat schuil in de levende werkelijkheid van de Westerse taalgemeenschap die ontstaan is ten behoeve van deze en de hierna komende tijden, en wie zal kunnen verklaren of mensen van lezen nu zoveel wijzer worden dan van spreken? 

Het tempeltje van Athena Nikeia op de Acropolis ter rechterzijde van het poortcomplex, waarvan minder bekend is dan ik wenselijk acht, vormt naar het mijn beschouwing is een verbindende schakel voor de verklaring van deze verkregen zin de eerste te mogen worden en in welke wedstrijd zo'n doel zou moeten bereikt bleef mij gelukkig onbekend, te eindigen als eerste bij de finish lijkt mij eerder van een grote menselijke tragiek te getuigen. 

De indruk heeft bij mij post gevat dat de godin van de overwinning aan beide helden in de ter harer eer gevoerde wedstrijd de laulierkrans toekende die van de struiken op de tempelhof hoog gelegen boven de stad Athene gesneden werd, in vroeger tijd was er over de rots een bedekkende laag aarde en in de voorhof van het Parthenon groeide wel degelijk de heilige olijf. Naar het de gewoonte was werd deze prijs op het altaartje  binnen in het tempelgebouw achtergelaten nadat de gebruikelijke rituelen waren uitgevoerd, de gebeden waren gereciteerd uit de boekrol onder begeleiding van de klanken van de atonale fluitmuziek en het ritmisch snarenspel,  en er tenslotte de gewijde offers van het seizoen gebracht waren, het zal geen os of ander rund zijn geweest waarvan het bloed genomen werd, wellicht viel de keuze naar gewoonte en in relativiteit tot de plaats van de tempel als ware zij een uitkijkpost hoog boven de stad op een duif of gans of vogel pauw. 

In dat Athene met haar stedelijke cultuur gekenmerkt door de esoterie in de onbegrijpelijke indruk die het denken over de eeuwige idee wekte, bestond natuurlijk een begrijpen van die werelden van een oost en west die op de geheiligde rots zich verenigden in een eenheid  van ontmoeting maar waarvan de continenten der afkomstigheid verschilden, de hoge hiëratische rots boven de stad is uniek voor de gehele wereld, maar in het Helleense denken treffen wij geen bedoeling van centralisme aan. Die centrale bindende positie werd toebedeeld aan 'ho Polis', de Stad, de verzameling van gemeenschapppen ter weerzijde van de Helleense Pontus, de Hellespont, een nauwe zeestraat tussen Asia Minor en die onbenoemde wereld van het gebied ten westen van de Bosporus, en in het Griekse denken kende de stadstaten slechts grenze naar gelang van de verbonden die zij met elkaar aangingen en voor Griekenland zal er nimmer een duidelijke grens noch naar het oosten noch naar het zuiden noch naar het westen kunnen bestaan, de zee was de horizon en de kusten waren de grenzen, misschien was het de wind van zee die de voorkeur bepaalde van waarop een stad meer georiënteerd was. 

Het Nikè tempeltje op de rossige rotsformatie buiten de muren die het tempelkomplex omringden, het in onze tijd wit marmeren gebouwtje met haar verfijnde ionische stijl en haar elegante verhoudingen zonder trompe d'oeuil architectuurelementen, kent niet zozeer een ingang of een uitgang, een voorzijde en een achterzijde, de keuze waar de priesters zich posteerden werd bepaald naar gelang het de rituelen of de seizoenen voorschreven. 

In het Athene waar ik van spreek was meer of minder profijtelijk aanbod een niet erg eervolle zaak en werd de onsterfelijkheid die de roem brengt van hogere waarde geacht.  

%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%

'bending composite crown'
Gavin Chang 2008
(source: Photobucket)

*/ ik ervaar het als mijn plicht een woord van dank te laten klinken naar de zijde van het mij geliefde Frankrijk, zonder wiens angelique vertegenwoordiger ik nimmer tot de hier beschreven begripsmatige beschouwing had kunnen geraken. 

Een nader inzicht te verkrijgen in 'le concordât Richelieu' dien ik evenwel te ontraden aan de onschuldige lezer die het fijne van de zaak wenst te doorzien. 

De erfelijke Prinselijk Bisschoppelijke waardigheid is in Europees verband echter een heel gebruikelijke oplossing gebleken voor conflicterende belangen van Kerk en Staat.